Het kopen van CBAM-certificaten wordt binnenkort een echte treasurytaak, en in juli 2026 publiceerde de Europese Commissie de ontwerpregels die dat gaan bepalen. Een ontwerpgedelegeerde verordening over de verkoop en terugkoop van CBAM-certificaten ging op 9 juli 2026 in openbare consultatie, open tot 6 augustus, en beschrijft hoe het gemeenschappelijke centrale platform vanaf februari 2027 gaat werken.
Tot nu toe behandelden de meeste importeurs certificaten als een toekomstige post. Het ontwerp maakt de mechaniek concreet genoeg om op te plannen: wie verkoopt, waar het geld langs loopt, wat corrigeerbaar is en wat niet.
Wat de ontwerpgedelegeerde verordening regelt
De CBAM-verordening laat de operationele uitwerking van certificaathandel over aan secundaire wetgeving. Dit ontwerp vult dat gat. Het geeft de Commissie de bevoegdheid om uitvoeringsregels vast te stellen over de timing en het beheer van verkoop en terugkoop van certificaten, over de vergoedingenstructuur van het platform en over de waarborgen die nodig zijn om het systeem consistent te houden met de rest van het CBAM-kader.
Drie beginselen lopen door de tekst heen. Het platform moet kostenefficiënt werken, vergoedingen mogen uitsluitend de daadwerkelijk gemaakte kosten dekken, en de administratieve lasten voor het bedrijfsleven moeten beperkt blijven. Een vierde thema, sterkere maatregelen tegen misbruik, weerspiegelt dezelfde handhavingsdrang die zichtbaar is in de bredere CBAM-herziening die nu in het Parlement ligt.
Hoe het centrale platform gaat werken
Certificaten worden verkocht door de lidstaat waar de geautoriseerde CBAM-aangever is gevestigd, maar niet via 27 afzonderlijke nationale systemen. Een gemeenschappelijk centraal platform, opgezet en beheerd door de Europese Commissie na een gezamenlijke aanbestedingsprocedure, verwerkt de transacties. De gezamenlijke aanbestedingsovereenkomst tussen de Commissie en de lidstaten trad op 16 december 2025 in werking.
Het ontwerp splitst de werkstroom over twee systemen:
- Het CBAM-register is waar een geautoriseerde aangever een aankoopverzoek invoert.
- Het centrale platform verwerkt de betaling en de uitgifte van certificaten aan de rekening van de aangever.
Eén detail verdient aandacht van iedereen die ooit een typefout in een douaneaangifte heeft hersteld. Volgens het ontwerp kan een aankoopverzoek na invoer niet meer worden gewijzigd, en is een terugkoopverzoek onherroepelijk en niet aanpasbaar vanaf het moment van indiening, nog vóór enige beoordeling of uitbetaling door de autoriteit. Gegevenskwaliteit op het moment van invoer is daarmee geen luxe.
Hoe certificaten worden geprijsd
De prijsstelling kent twee regimes. Certificaten die de ingebedde emissies van invoer uit 2026 dekken, gebruiken de gemiddelde EU ETS-emissierechtprijs per kwartaal. Die benchmarks worden al gepubliceerd: €75,36 per ton CO₂ voor Q1 2026 en €75,28 voor Q2 2026.
Vanaf 2027 verschuift de referentie naar het weekgemiddelde van de veilingprijs van EU ETS-emissierechten, uitgedrukt in euro per ton CO₂-equivalent. Die overgang is van belang voor het kasbeheer: bij een weekprijs hangt de kostprijs van een certificaat af van het moment van aankoop, en CO₂-prijzen bewegen niet in een rechte lijn.
Terugkoop en annulering
Te veel certificaten kopen is geen neutrale hedge. Wanneer een geautoriseerde CBAM-aangever daar vóór 30 juni om verzoekt, koopt de bevoegde autoriteit maximaal een derde terug van de certificaten die na inlevering op de rekening resteren. Alles boven die grens wordt geannuleerd zonder vergoeding.
Het ontwerp voegt daar een praktische beperking aan toe: er is slechts één terugkoopverzoek per jaar toegestaan. In combinatie met de onherroepelijkheid laat dat geen ruimte voor stapsgewijze correctie. De inkoopstrategie moet in één keer kloppen, en dat hangt af van het nauwkeurig kennen van uw ingebedde emissies in plaats van het benaderen ervan.
Waar het ontwerp kritiek krijgt
De reacties uit het bedrijfsleven tijdens de consultatie richtten zich minder op de beginselen dan op de uitvoering. De terugkerende punten zijn:
- geen verplichting tot één samenhangende gebruikersinterface over het register en het platform heen;
- geen eis tot API- of ERP-integratie, waardoor bedrijven richting handmatige invoer worden geduwd;
- geen testomgeving vóór livegang, zodat de eerste echte transactie ook de eerste generale repetitie is;
- een reactietermijn die door de Europese zomervakantie loopt, wat de deelname beperkt.
De last valt het zwaarst op kleinere importeurs, die het minst vaak medewerkers hebben die zich specifiek met een nieuw EU-portaal bezighouden. Grote concerns kunnen handmatige processen opvangen; een middelgrote importeur met een handvol zendingen per maand doorgaans niet.
Hoe importeurs zich voorbereiden
Februari 2027 is dichterbij dan het lijkt, en het werk dat uw certificaatrekening bepaalt, gebeurt ruim vóór de eerste aankoop:
- Krijg uw ingebedde emissies over 2026 kloppend. Elke ton die u niet kunt onderbouwen wordt een certificaat dat u mogelijk onnodig koopt, en slechts een derde van het overschot komt terug.
- Prognosticeer per kwartaal. Gebruik de gepubliceerde kwartaalprijzen van 2026 om een verdedigbaar budget op te bouwen in plaats van een aanname.
- Beleg het eigenaarschap. Certificaatinkoop zit tussen douane, finance en duurzaamheid in. Bepaal nu wie op de knop drukt.
- Bevestig uw autorisatiestatus. Alleen een geautoriseerde CBAM-aangever kan certificaten houden en kopen.
Precies deze werkstroom automatiseert CBAM Desk. Invoer wordt tijdens de verwerking gewaardeerd tegen de officiële kwartaalprijs, prognoses projecteren het certificaatvolume dat u werkelijk nodig heeft, en de gegevens achter elk cijfer zijn herleidbaar tot de zending. Op onze prijzenpagina ziet u welk abonnement bij uw importvolume past.
FAQ
Wanneer kunnen importeurs CBAM-certificaten gaan kopen?
De verkoop start op 1 februari 2027. De eerste certificaten dekken de ingebedde emissies in goederen die in 2026 zijn ingevoerd en die importeurs in 2027 moeten aangeven en afrekenen.
Waar kopen importeurs CBAM-certificaten?
Certificaten worden verkocht door de lidstaat van de geautoriseerde CBAM-aangever via een gemeenschappelijk centraal platform dat de Europese Commissie opzet en beheert na een gezamenlijke aanbestedingsprocedure. Aankoopverzoeken worden ingevoerd in het CBAM-register, terwijl de betaling via het centrale platform loopt.
Welke prijs betalen importeurs voor CBAM-certificaten?
Certificaten voor invoer uit 2026 worden geprijsd op de gemiddelde EU ETS-emissierechtprijs per kwartaal, die €75,36 bedroeg voor Q1 2026 en €75,28 voor Q2 2026. Vanaf 2027 volgt de prijs het weekgemiddelde van de EU ETS-veilingprijs.
Kunnen importeurs ongebruikte CBAM-certificaten terugverkopen?
Een geautoriseerde CBAM-aangever kan terugkoop vragen van maximaal een derde van de certificaten die na inlevering resteren, en dat verzoek moet vóór 30 juni worden gedaan. Certificaten boven die grens worden geannuleerd zonder vergoeding, waardoor te veel inkopen een blijvende kostenpost is.
Tot wanneer konden belanghebbenden reageren op de ontwerpverordening?
De Europese Commissie opende de feedbackperiode op 9 juli 2026 en hield deze open tot 6 augustus 2026.
Belangrijkste conclusie
De ontwerpregels maken van het kopen van CBAM-certificaten een eenmalige, onomkeerbare transactie in een systeem met een harde bovengrens op restitutie. Importeurs die februari 2027 ingaan met nauwkeurige ingebedde emissies en een duidelijke eigenaar voor de inkoop, betalen voor wat zij daadwerkelijk hebben ingevoerd. Wie gokt, betaalt voor de gok. Plan een CBAM Desk-demo en zie uw certificaatblootstelling over 2026 berekend op basis van uw echte zendingsgegevens.
Bronnen
- Regulatory Compliance, EU: Carbon border adjustment mechanism (CBAM) certificates, sale and repurchase (juli 2026)
- Stainless Espresso, CBAM Certificate Platform: Brussels' Next Bureaucracy Trap (juli 2026)
- European Commission, CBAM legislation and guidance
- European Commission, CBAM Definitive Registry (from 2026 onwards)